Cartoon: Vocablère

Vocablère - Magda verkondigde haar woordenschat altijd luidkeels - cartoon

Soms moet je, als men je niet juist op je woorden schat, even belerend je vocabulaire blèren. Met ongebruikelijkte woorden als circumjacentiën. En de sjwa. De sjwa (eh…) wordt overigens ook in de svarabhaktivocaal toegepast. Eenieder van jullie kent het sneeuwklokje dat de winter door tingelingelingt wel, zo niet, dan weet je vast wel klepel van stempel te onderscheiden. Infaam was uiteraard het snode nog-net-niet-stopwoordje van ex-mr. Moskowitz (en vooruit, nog twee brammetjes).

Als zijsprongetje leuk te concluderen dat sinds Meneer D over circumjacentiën schreef als ongebruikelijkt woord, de Googlejacentiën Index voor dat woord van 16 is toegenomen tot 26 heden ten dage!

Boekenkast - bibliotheek - cartoon / illustratieDe boekenkast uit de bibliotheek is overigens als aparte illustratie in volle glorie te bewonderen. Dat is tevens een leuk zoekplaatje naar ‘afwijkende elementen’.

Cartoon: de boekenkast

Zondag. Tijd voor een goed boek. Wat literatuur. Of de verzamelde werken van Nicoline van der Sijs. Dus even in de boekenkast kijken.

Gisteren was het zaterdag. Klustijd. Een boekenkast in elkaar zetten. Maar dan niet van de IKEA. Van pen en papier. En Photoshop. Binnenkort zie je deze tekening als achtergrond van een taalgrapcartoon voorbijkomen. Voor nu: goed voor de zielenrust van bibliofielen.
Niet direct een talige woordgrap, maar er zitten wel een paar kleine grapjes en afwijkende elementen in.
Spot jij ze allemaal? Laat je reacties hieronder achter of op Facebook.

Boekenkast - bibliotheek - cartoon / illustratie

Zie ook: categorie cartoons & strips,
alternatieve literatuur: mond vol tanden en Russisch,
boek, kinderboek ‘Teller’, Boerkjes lezen

“End the coprocracy”

Zojuist zag Meneer D deze foto boven en artikel staan. “End the corpocracy”. Bekender zijn natuurlijk democratie en technocratie. Corpocratie: een samenleving die feitelijk politiek en economisch bestuurd wordt (gekocht wordt) door large corporations. De grote bedrijven.

image

Maar Meneer D lás niet corpocracy. Hij las coprocracy. Met het voorvoegsel copro- (niet gopro, want dit is niet te filmen). Bekend van coprofagie (zoals bij mestkevers en bepaalde vliegen die poep eten) en coprolalie (het dwangmatig gebruik van vieze woorden en scheldwoorden, letterlijk poep praten). Coprocracy zou dan gedefinieerd worden als ‘A government or social system controlled by a pile of shit’. Meneer D denkt dat menig aardbewoner een deel van de (politieke) elite ‘a bunch of crap’ vindt. Coprocracy zal vermoedelijk als term tot instemmend geknik leiden her en der.
Wie weet zien we bij een volgende demonstratie een spandoek met “End the coprocracy”. En wordt zelfs ‘TP-ing politicians’ (politici met wc-papier bekogelen) een fenomeen.

Nieuw: Meneer D’s Woordassociatiespel

Wat? Een nieuw woordspel? Na Wordfeud, WordOn en Rumble?

Zeker wel! En het is nog gratis ook. Niet te downloaden, want je speelt het niet op je telefoon. Gewoon. Op papier. Met anderen.

Het heeft even geduurd eer Meneer D alles had uitgewerkt… Een bordspel, nee woordspel uit 2009. Het wordt al her en der in het land gespeeld. Zelfs vandaag nog (op de Dag van de Hoogbegaafdheid naar het schijnt). Nu verkrijgbaar via dit blog!

Meneer D's Woordassociatiespel - logo

Met dit spel kun je helemaal los met al je homoniemen, anagrammenantoniemen, grafoniemen en bommelwoorden, wat voor een hoop taalhumor kan zorgen!

Meneer D kan heel erg uit gaan wijden, maar lees gewoon de pagina’s die Meneer D erover geschreven heeft: Meneer D’s Woordassociatiespel. Allemaal spelen!

En alle feedback is welkom 🙂

Muggenneuken

Dyslectisch mierenziften met schrijfcontext: van een gum een foliant maken.

Lees meer dyslectische posts:
Nieuwe homoniemen: webshop,
Dicht

Meneer D Ontleed: het gedicht Fnuikend

Meneer D ontleed: het gedicht Fnuikend.

Stukjes van Meneer D worden ontleed in Meneer D Ontleed. Niet alles wat Meneer D schrijft zal voor iedereen direct in al haar facetten begrijpelijk zijn. Dubbele bodems, (wetenschappelijke) verwijzingen, totaal onnavolgbare gedachtegangen van Meneer D, bizarre neologismen, obscure woorden. Meneer D kan niet verwachten dat de lezer, jij, de tijd en moeite neemt om alles te analyseren en research te doen. Of dezelfde gekke gedachtekronkels heeft. Dus ontleedt Meneer D het voor je.
Let wel: spoiler alert!

Eerder publiceerde Meneer D het gedicht Fnuikend. Meneer D deed het er om. Gebruikte zeer ongebruikelijke woordenboekwoorden en ging ermee goochelen. Meneer D doet dat. Gewoon, omdat het kan. Omdat Meneer D dat leuk vindt of de gewaardeerde lezer het daar nu mee eens is of niet. En om te zorgen dat het nageslacht ook nog snapt wat er in dat gedicht staat, in dit stuk wat uitleg. De lol dat sommige ogenschijnlijk neologische, stante pede bedachte woorden gewoon bestaan. In het woordenboek staan. Daarom. Wat bekendheid geven aan ouderwetsche woorden, opdat je die weer gaat gebruiken (zie ook de Ongebruikelijkte Woorden reeks).

Hieronder het gedicht.

Fnuikend
1. Fnuikend, een pracht vernietigend woord
2. Hoe dan construeer ik toch’n gedicht
3. Zonder noodlotfrats te tarten
4. Die èf-èn if gewoon festoord!

5. Fnuikend; kriebelt aan mijn neus
6. Voor fatale taal alsof’k moet fniezen
7. Ga mentaal te gronde aan de ftisis
8. Toch ervaar ik dit ja onaffreus

9.  Fnuikend, zalige ramp, een pejoratief
10. Het zegt weer factisch alles,
11. Ik kan er nunc èf-niets mee
12. Dit blijft ’n cata-strofe, kansloos fnuikeratief!

Voor de handigheid kun je ook met de muis op onderstippelde woorden staan voor de uitleg van een aantal woorden. Zin voor zin zal Meneer D het gedicht ontleden. Vooral op individuele woorden. Afhankelijk van hoe graag je in woordenboeken bladert of literair ontwikkeld bent, zul je weinig of veel nieuws lezen hieronder. In elk geval worden de keuzes van Meneer D duidelijk. Weinig toevalligheden qua gekke woorden in dit gedicht.

Zin 1. Fnuikend betekent vernietigend, noodlottig, fataal, catastrofaal, rampzalig. Deze betekenissen komen in het gedicht terug. Pracht vernietigend kun je dubbel opvatten. Fnuikend is een prachtig woord. Of een woord dat prachtvernietigend betekent. Vernietigend slaat uiteraard ook op fnuikend.

Zin 3. Noodlotfrats is een neologisme. Met noodlot wordt naar de betekenis van fnuikend verwezen. Fratsen is een woord dat met f-en-medeklinker begint, zoals vele in dit gedicht. Het gedicht bestaat natuurlijk uit louter fratsen. Hier wordt een noodlotfrats getart. De gewone uitdrukking is het lot tarten. Het noodlot wordt hier als frats bestempeld, dus het noodlot wordt niet helemaal serieus genomen. Wat weer fnuikend is, uiteraard.

Zin 4. Èf-èn verwijst fonetisch naar de fn in fnuikend. Fn of f-en-medeklinker aan het begin van een woord is de rode draad in dit gedicht. If betekent is, slissende verbastering. Omdat Meneer D dat leuk vond, meer f’en, zodat het lijkt of de dichter slist. Festoord zit qua betekenis tussen gestoord en verstoord in. Festoord is een neologisme van Meneer D.

Zin 6. Fniezen betekent niezen, een bestaand, maar verouderd woord. Fniezen omdat in zin 5 de fatale taal aan de neus kriebelt. Fatale taal, weer een f, die een verticale spiegeling is van de t uit taal – leuk voor het woordbeeld – en omdat het natuurlijk rijmt. Fatale taal klinkt bijna als een mantra.

Zin 7. Ftisis betekent tering, etymologisch gezien te gronde gaan, wat weer bij fnuikend aansluit. En weer een mooi f-gevolgd-door-medeklinker-woord.

Zin 8.  Ja is een modaal partikel. Een versterkend tussenwerpsel, betekent zoveel als toch, immers. Ja als modaal partikel komt voor in het Gronings en Nedersaksisch (o.a. Twents). En het Duits natuurlijk. Affreus betekent afschuwelijk, het heeft eenzelfde soort negatieve connotatie als fnuikend. Weer die f’en natuurlijk. Onaffreus betekent dus niet afschuwelijk.

Zin 9. Zalige ramp verwijst naar een van de betekenissen van fnuikend: rampzalig. Een pejoratief is een woord met een negatieve connotatie, zoals fnuikend, eikelwijf, ftisis.

Zin 10. Factisch betekent feitelijk. Een duur woord, vergelijkbaar met het Engelse fact. En begint weer met een f.

Zin 11. Nunc is Latijn voor nu (uitspraak: noenk). Met de c die weer spiegelt in factisch en het klank- dan wel woordbeeld dat bij fnuikend aansluit. Èf-niets is dichterlijke vrijheid voor even niets. Om de f maar weer te benadrukken.

Zin 12. Cata-strofe legt de nadruk op de strofe van het gedicht. Daarnaast is catastrofe een van de betekenissen van fnuikend. Fnuikeratief is een samentrekking van fnuikend en verneukeratief. Een neologisme van Meneer D.

Nu alle elementen en woorden uit het gedicht Fnuikend zijn ‘vertaald’, is het gedicht mogelijk (beter) leesbaar. Let wel: Meneer D geeft alleen de handreiking voor losse elementen. De interpretatie, betekenis in zins- en strofecontext laat Meneer D aan de lezer. Aan jou. Dan kun je het als één geheel lezen. Mocht je daar nog fut (ja, geen toevallige keuze met die f en u) voor hebben. Of het een goed gedicht is? Dat laat ik ook aan jou over. Of het geforceerd met weerom een f is? Ja, dat is het. Het is hier vorm boven inhoud. Het gaat om de woorden en het gegoochel, niet om de Weltschmerz met metaforen uit de klassieke oudheid te beschrijven.

En die Meneer D, denkt hij echt bij alles zo diep na om zo’n gekunsteld gedicht te maken? Neen. Uiteraard niet. Sommige dingen zijn opgezocht – bladeren in het Etymologisch Woordenboek doet soms wonderen – edoch de meeste woorden vindt Meneer D al doende. Het zoeken naar verwante klanken, binnenrijm, alliteraties, spiegelingen, woordgegoochel dat gebeurt automatisch. Meneer D ziet alle verbanden, zoals die ene meneer in Rainman geen lucifers hoeft te tellen. Ja, dat vindt Meneer D soms ook vermoeiend. Maar ja, het alter ego Meneer D is een self-proclaimed taalgoochelaar, dus hij moet wel.

F(i)n!

Weg met Wordfeud, hier is Word On!

Word On is de nieuwe Wordfeud. Een app voor iPhone en Android, een paar dagen oud. Ook woorden leggen met een tegenstander, net als bij Wordfeud. Maar dan anders.

Wordfeud. Waar ging dat ook alweer over? De hype van Wordfeud is wel een beetje over haar hoogtepunt. Sommige mensen worden zelfs wat Wordfeudmoe. Iedereen weet inmiddels hoe ze aan de Wordfeud woordenlijst nieuwe woorden moeten toevoegen. Of wat de bron van de woordenfrustratie was.

Word On is gemaakt door het Nederlandse UnitedGames. Download de iPhone en de Android versies om het spel te proberen! Je zult een van de early adopters zijn.

Een goede, uitgebreide recensie staat op iPhoneclub: Word On: de vervanger van Wordfeud? Lees dat artikel, Meneer D heeft er weinig aan toe te voegen wat betreft spelinhoud:

Word On is een nieuw spelprincipe, maar het is zo simpel te begrijpen dat het in één scherm wordt uitgelegd. Voor je ligt een plank met zeven letters die elk een eigen waarde hebben. Met die letters maak je een zo waardevol woord op de zeven vakjes erboven. Een paar van die vakjes kunnen je score flink ophogen door ze te gebruiken. Sommige vakken verdubbelen of verdrievoudigen de waarde van een letter en het laatste vakje geeft tien bonuspunten omdat je een lang woord hebt gelegd.

Het uitgangspunt is simpel. Geen gepuzzel met waar je woorden tactisch moet leggen zoals bij Wordfeud en Scrabble. Het gaat om het woord zelf. Maar let wel op, bepaalde vakjes worden de nieuwe bonusletters voor je tegenstander. Dus wees slim met welk woord je legt en welke mogelijkheden je je tegenstander geeft om bonuspunten te halen.

Momenteel heeft Word On woordenlijsten in het Nederlands, Engels, Frans en Duits. Binnenkort worden de woordenlijsten bijgewerkt en uitgebreid. De issues zijn vergelijkbaar met die van Wordfeud een paar maanden geleden: een beperkte woordenlijst; geen aanvoegende wijs, obscure woorden zijn onbekend, niet alle werkwoordsvormen zijn bekend. Meneer D verwacht dat dit de komende tijd wel opgelost zal worden of sterk verbeteren.

Word On is een leuk en verslavend woordspel, dat snel populair zal worden. Ten koste van of naast Wordfeud. Verwacht Meneer D. Veel plezier met Word On. Als je een spelletje wil spelen, nodig MeneerD maar uit!

Spelen met taal: last van het woord zelf

  1. Een rondje spelen met taal. Sommige mensen hebben ergens last van, waaronder het woord voor die last… Dyslexie is een rotwoord voor dyslectici, nefobofoben zijn bang voor eibofobie en stotteraars struikelen over stotteren. Lees en huiver – als je huiverige wo(o)rd van lezen.

  2. hare
    Zoals ‘dyslexie’ een rotwoord is voor dyslectici, en ‘slissen’ voor slissers, zo is ‘xenoglossofobie’ een rotwoord voor xenoglossofoben.
    Thu, Mar 01 2012 05:38:10
  3. Share
    @SpelenMetTaalOT En het woord ‘stotteren’ is voor veel stotteraars ook niet bepaald een feestje.
    Thu, Mar 01 2012 05:50:06
  4. Share
    @SpelenMetTaalOT De meeste buitenlanders hebben problemen met de ‘ui’ in ‘buitenlander’.
    Thu, Mar 01 2012 06:32:08
  5. Share
    Ook bijna een soort xenoglossodinges … RT @fonolog: De meeste buitenlanders hebben problemen met de ‘ui’ in ‘buitenlander’.
    Thu, Mar 01 2012 06:35:05
  6. Share
    @SpelenMetTaalOT @joostenjp en ‘Hippopotomonstrosesquippedaliofobie’ is een ernstig woord voor mensen die daaraan lijden.
    Thu, Mar 01 2012 06:28:24
  7. Share
    @SpelenMetTaalOT En eibofobie voor nebofoben.
    Thu, Mar 01 2012 06:38:47
  8. Share
    Hoe kon ik het vergeten! RT @talendblog: En eibofobie voor nebofoben.
    Thu, Mar 01 2012 06:43:59
  9. Share
    @SpelenMetTaalOT Eibofobie heeft ook zeer afwijkende namen voor de lijders: één boofoob, twee nebofoben, een klein ejboofoobje.
    Thu, Mar 01 2012 06:52:57
  10. Share
    @talendblog En ze organiseren af en toe een gadnebofobendag of een sergnoceibofobiecongres.
    Thu, Mar 01 2012 06:59:50
  11. Share
    Bij leren van NL is het woord verschrikkelijk erg verschrikkelijk. @SpelenMetTaalOT
    Thu, Mar 01 2012 06:59:47

Spreken is zilver

Een jong stel zit in een restaurant.
Zij heeft het hele diner nog geen woord gesproken.

Hij: “Wat is er?”

“Ben je boos? Heb ik iets verkeerd gezegd?”

“Of heb je gewoon last van selectief mutisme?”

Aanleiding: een artikel in De Standaard:
‘De woorden kunnen er niet uit’
Selectief mutisme, als je kind soms niet praat

Net zo iets als… – XIII

Is biltong net zo iets als rimmen?

(Zie ook interimjob, een multilingual grafoniem. Ironisch genoeg: het schijnbare verband is eigenlijk een echt verband, als je de etymologie van biltong beschouwt.)

English pronunciation: The Chaos by Gerard Nolst Trenité

Meneer D just stumbled on an awesome poem, The Chaos, describing the irregularities of English pronunciation. It’s like spelling fish as ghoti when you apply British rules of pronunciation. It’s Opperlans avant la lettre, but then situated in the world of English speakers (and it’s more Opperlans than you might think, just see the section at the bottom about the history of the poem). The poem below is called “The Chaos” and was written by G. Nolst Trenité, also known as Charivarius (1870-1946). Meneer D just wished he had written it!

Well, Meneer D actually has been challenged to come up with a Dutch version, pointing out all irregularities in Dutch spelling and pronunciation (a starting point can be taugé-touché or verveling-sterveling). It would be too much honour to compare Meneer D’s Dutch wordy wits, with this brilliant language study by Nolst Trenité. But Meneer D will try, however it will be a time consuming project on its own. To be continued…

Now back to The Chaos. Let’s quote:

This version is essentially the author’s own final text, as also published by New River Project in 1993. A few minor corrections have however been made, and occasional words from earlier editions have been preferred. Following earlier practice, words with clashing spellings or pronunciations are here printed in italics.

Just try to read the poem out loud. That’s the only way you can really experience the difficulties in pronunciation. And don’t worry; the vast majority of native English speakers won’t be able to pronounce all words correctly. It’s a classic piece. Enjoy it!

The Chaos – Gerard Nolst Trenité

Dearest creature in creation
Studying English pronunciation,

I will teach you in my verse
Sounds like corpse, corps, horse and worse.

I will keep you, Susy, busy,
Make your head with heat grow dizzy;

Tear in eye, your dress you’ll tear;
Queer, fair seer, hear my prayer.

Pray, console your loving poet,
Make my coat look new, dear, sew it! 10

Just compare heart, hear and heard,
Dies and diet, lord and word.

Sword and sward, retain and Britain
(Mind the latter how it’s written).

Made has not the sound of bade,
Say – said, pay – paid, laid but plaid.

Now I surely will not plague you
With such words as vague and ague,

But be careful how you speak,
Say: gush, bush, steak, streak, break, bleak, 20

Previous, precious, fuchsia, via
Recipe, pipe, studding-sail, choir;

Woven, oven, how and low,
Script, receipt, shoe, poem, toe.

Say, expecting fraud and trickery:
Daughter, laughter and Terpsichore,

Branch, ranch, measles, topsails, aisles,
Missiles, similes, reviles.

Wholly, holly, signal, signing,
Same, examining, but mining, 30

Scholar, vicar, and cigar,
Solar, mica, war and far.

From “desire”: desirable – admirable from “admire”,
Lumber, plumber, bier, but brier,

Topsham, brougham, renown, but known,
Knowledge, done, lone, gone, none, tone,

One, anemone, Balmoral,
Kitchen, lichen, laundry, laurel.

Gertrude, German, wind and wind,
Beau, kind, kindred, queue, mankind, 40

Tortoise, turquoise, chamois-leather,
Reading, Reading, heathen, heather.

This phonetic labyrinth
Gives moss, gross, brook, brooch, ninth, plinth.

Have you ever yet endeavoured
To pronounce revered and severed,

Demon, lemon, ghoul, foul, soul,
Peter, petrol and patrol?

Billet does not end like ballet;
Bouquet, wallet, mallet, chalet. 50

Blood and flood are not like food,
Nor is mould like should and would.

Banquet is not nearly parquet,
Which exactly rhymes with khaki.

Discount, viscount, load and broad,
Toward, to forward, to reward,

Ricocheted and crocheting, croquet?
Right! Your pronunciation’s OK.

Rounded, wounded, grieve and sieve,
Friend and fiend, alive and live. 60

Is your R correct in higher?
Keats asserts it rhymes with Thalia.

Hugh, but hug, and hood, but hoot,
Buoyant, minute, but minute.

Say abscission with precision,
Now: position and transition;

Would it tally with my rhyme
If I mentioned paradigm?

Twopence, threepence, tease are easy,
But cease, crease, grease and greasy? 70

Cornice, nice, valise, revise,
Rabies, but lullabies.

Of such puzzling words as nauseous,
Rhyming well with cautious, tortious,

You’ll enveloplists, I hope,
In a linen envelope.

Would you like some more? You’ll have it!
Affidavit, David, davit.

To abjure, to perjure. Sheik
Does not sound like Czech but ache. 80

Liberty, library, heave and heaven,
Rachel, loch, moustache, eleven.

We say hallowed, but allowed,
People, leopard, towed but vowed.

Mark the difference, moreover,
Between mover, plover, Dover.

Leeches, breeches, wise, precise,
Chalice, but police and lice,

Camel, constable, unstable,
Principle, disciple, label. 90

Petal, penal, and canal,
Wait, surmise, plait, promise, pal,

Suit, suite, ruin. Circuit, conduit
Rhyme with “shirk it” and “beyond it”,

But it is not hard to tell
Why it’s pall, mall, but Pall Mall.

Muscle, muscular, gaol, iron,
Timber, climber, bullion, lion,

Worm and storm, chaise, chaos, chair,
Senator, spectator, mayor, 100

Ivy, privy, famous; clamour
Has the A of drachm and hammer.

Pussy, hussy and possess,
Desert, but desert, address.

Golf, wolf, countenance, lieutenants
Hoist in lieu of flags left pennants.

Courier, courtier, tomb, bomb, comb,
Cow, but Cowper, some and home.

Solder, soldier! Blood is thicker“,
Quoth he, “than liqueur or liquor“, 110

Making, it is sad but true,
In bravado, much ado.

Stranger does not rhyme with anger,
Neither does devour with clangour.

Pilot, pivot, gaunt, but aunt,
Font, front, wont, want, grand and grant.

Arsenic, specific, scenic,
Relic, rhetoric, hygienic.

Gooseberry, goose, and close, but close,
Paradise, rise, rose, and dose. 120

Say inveigh, neigh, but inveigle,
Make the latter rhyme with eagle.

Mind! Meandering but mean,
Valentine and magazine.

And I bet you, dear, a penny,
You say mani-(fold) like many,

Which is wrong. Say rapier, pier,
Tier (one who ties), but tier.

Arch, archangel; pray, does erring
Rhyme with herring or with stirring? 130

Prison, bison, treasure trove,
Treason, hover, cover, cove,

Perseverance, severance. Ribald
Rhymes (but piebald doesn’t) with nibbled.

Phaeton, paean, gnat, ghat, gnaw,
Lien, psychic, shone, bone, pshaw.

Don’t be down, my own, but rough it,
And distinguish buffet, buffet;

Brood, stood, roof, rook, school, wool, boon,
Worcester, Boleyn, to impugn. 140

Say in sounds correct and sterling
Hearse, hear, hearken, year and yearling.

Evil, devil, mezzotint,
Mind the z! (A gentle hint.)

Now you need not pay attention
To such sounds as I don’t mention,

Sounds like pores, pause, pours and paws,
Rhyming with the pronoun yours;

Nor are proper names included,
Though I often heard, as you did, 150

Funny rhymes to unicorn,
Yes, you know them, Vaughan and Strachan.

No, my maiden, coy and comely,
I don’t want to speak of Cholmondeley.

No. Yet Froude compared with proud
Is no better than McLeod.

But mind trivial and vial,
Tripod, menial, denial,

Troll and trolley, realm and ream,
Schedule, mischief, schism, and scheme. 160

Argil, gill, Argyll, gill. Surely
May be made to rhyme with Raleigh,

But you’re not supposed to say
Piquet rhymes with sobriquet.

Had this invalid invalid
Worthless documents? How pallid,

How uncouth he, couchant, looked,
When for PortsmouthI had booked!

Zeus, Thebes, Thales, Aphrodite,
Paramour, enamoured, flighty, 170

Episodes, antipodes,
Acquiesce, and obsequies.

Please don’t monkey with the geyser,
Don’t peel ‘taters with my razor,

Rather say in accents pure:
Nature, stature and mature.

Pious, impious, limb, climb, glumly,
Worsted, worsted, crumbly, dumbly,

Conquer, conquest, vase, phase, fan,
Wan, sedan and artisan. 180

The TH will surely trouble you
More than R, CH or W.

Say then these phonetic gems:
Thomas, thyme, Theresa, Thames.

Thompson, Chatham, Waltham, Streatham,
There are more but I forget ‘em

Wait! I’ve got it: Anthony,
Lighten your anxiety.

The archaic word albeit
Does not rhyme with eight – you see it; 190

With and forthwith, one has voice,
One has not, you make your choice.

Shoes, goes, does. Now first say: finger;
Then say: singer, ginger, linger.

Real, zeal, mauve, gauze and gauge,
Marriage, foliage, mirage, age,

Hero, heron, query, very,
Parry, tarry, fury, bury,

Dost, lost, post, and doth, cloth, loth,
Job, Job, blossom, bosom, oath. 200

Faugh, oppugnant, keen oppugners,
Bowing, bowing, banjo-tuners

Holm you know, but noes, canoes,
Puisne, truism, use, to use?

Though the difference seems little,
We say actual, but victual,

Seat, sweat, chaste, caste, Leigh, eight, height,
Put, nut, granite, and unite

Reefer does not rhyme with deafer,
Feoffer does, and zephyr, heifer. 210

Dull, bull, Geoffrey, George, ate, late,
Hint, pint, senate, but sedate.

Gaelic, Arabic, pacific,
Science, conscience, scientific;

Tour, but our, dour, succour, four,
Gas, alas, and Arkansas.

Say manoeuvre, yacht and vomit,
Next omit, which differs from it

Bona fide, alibi
Gyrate, dowry and awry. 220

Sea, idea, guinea, area,
Psalm, Maria, but malaria.

Youth, south, southern, cleanse and clean,
Doctrine, turpentine, marine.

Compare alien with Italian,
Dandelion with battalion,

Rally with ally; yea, ye,
Eye, I, ay, aye, whey, key, quay!

Say aver, but ever, fever,
Neither, leisure, skein, receiver. 230

Never guess – it is not safe,
We say calves, valves, half, but Ralf.

Starry, granary, canary,
Crevice, but device, and eyrie,

Face, but preface, then grimace,
Phlegm, phlegmatic, ass, glass, bass.

Bass, large, target, gin, give, verging,
Ought, oust, joust, and scour, but scourging;

Ear, but earn; and ere and tear
Do not rhyme with here but heir. 240

Mind the O of off and often
Which may be pronounced as orphan,

With the sound of saw and sauce;
Also soft, lost, cloth and cross.

Pudding, puddle, putting. Putting?
Yes: at golf it rhymes with shutting.

Respite, spite, consent, resent.
Liable, but Parliament.

Seven is right, but so is even,
Hyphen, roughen, nephew, Stephen, 250

Monkey, donkey, clerk and jerk,
Asp, grasp, wasp, demesne, cork, work.

A of valour, vapid, vapour,
S of news (compare newspaper),

G of gibbet, gibbon, gist,
I of antichrist and grist,

Differ like diverse and divers,
Rivers, strivers, shivers, fivers.

Once, but nonce, toll, doll, but roll,
Polish, Polish, poll and poll. 260

Pronunciation – think of Psyche! –
Is a paling, stout and spiky.

Won’t it make you lose your wits
Writing groatsand saying ‘grits’?

It’s a dark abyss or tunnel
Strewn with stones like rowlock, gunwale,

Islington, and Isle of Wight,
Housewife, verdict and indict.

Don’t you think so, reader, rather,
Saying lather, bather, father? 270

Finally, which rhymes with enough,
Though, through, bough, cough, hough, sough, tough??

Hiccough has the sound of sup
My advice is: GIVE IT UP!

Now a bit more about this poem. Meneer D found it originally on this spelling blog. The English Spelling Society published an introductory article about it [Journal of the Simplified Spelling Society, 1994/2 pp27-30 later designated J17]: The Classic Concordance of Cacographic Chaos, by the hand of Chris Upward. It turns out there are several versions of Nolst Trenité’s poem out there. Good to read some about backgrounds and reconstructions! It’s also the source of the version of the poem I published here.

It already struck Meneer D’s mind; Googling on Nolst Trenité (a rather unusual name), Meneer D found people in The Netherlands. Turns out the author of the poem was a Dutchman and lived in Meneer D’s hometown of Utrecht and studied at the same university:

The author of The Chaos was a Dutchman, the writer and traveller Dr Gerard Nolst Trenité. Born in 1870, he studied classics, then law, then political science at the University of Utrecht, but without graduating (his Doctorate came later, in 1901). From 1894 he was for a while a private teacher in California, where he taught the sons of the Netherlands Consul-General. From 1901 to 1918 he worked as a schoolteacher in Haarlem, and published several schoolbooks in English and French, as well as a study of the Dutch constitution. From 1909 until his death in 1946 he wrote frequently for an Amsterdam weekly paper, with a linguistic column under the pseudonym Charivarius.

Also good to know: intentially this poem was written for foreign learners of English, published as aanhangsel (appendix) in 1920. Some words may be ancient by now and pronunciation may have changed over time. The Dutch will feel at home with it in more than one way. A proud piece of language history!

Wordfeud: woord bestaat niet?!

Net als velen onder jullie is Meneer D lichtjes Wordfeud verslaafd. Eerder schreef Meneer D al over de nieuwe Wordfeudwoordenlijst en waarom touw fout was en gres goed.

Nog immer is er frustratie over woorden die Wordfeud onterecht niet goedkeurt (punnik) en vreemde woorden die wel worden goedgekeurd. Of woorden die goedgekeurd worden en nergens op lijken te slaan, zoals ‘Henry’. Wordfeud keurt Henry goed. Een eigennaam lijkt het? Meneer D zocht het op en henry is ‘eenheid van elektrische inductantie’. Als volt en ampère goed zijn, dan mag henry dus ook goed zijn.

Maar waar kan een geërgerde (of ge-ergerde?) Wordfeut heen met al zijn woordenergernis? Om dat (niet omdat) te beantwoorden, moet je weten waar Wordfeud de mosterd haalt. Bij Wordfeud zelf heeft geen zin.

Open Taal woordenlijst

Wordfeud gebruikt de woordenlijst die door Open Taal wordt ontwikkeld.

“Het project OpenTaal maakt vrije Nederlandstalige taalhulpbestanden voor gebruik in opensourceprojecten. We werken aan schrijftaal in de vorm van spellingcontrole, woordafbreking, synoniemenlijsten en grammaticacontrole.”

Als woordenfanaat of gematigd Wordfeudspeler kun je aan dit opensourceproject (of open source project als je het als een niet-vernederlandst Engels leenwoordconstructie beschouwt) meedoen. Dat lijkt en klinkt heel zwaar.

Bijdragen aan Open Taal kan heel laagdrempelig via de Tussendoortjes rechts bovenaan de website. Je kunt woorden beoordelenwoordsoorten controleren of fouten controleren. Je kunt dit doen door eenmalig met je e-mail een code aan te vragen. Daarna kun je helemaal los gaan!

Als je woorden beoordeelt, doe dat dan wel zorgvuldig. Zo keek Meneer D naar het woord metrologisch. De meesten zullen denken: ah, dat is een domme dyslectische verschrijving van meteorologisch en keuren het woord af. Er bestaat ook al geen Wikipedia-entry voor metrologisch, dus fout. Als je naar de bronnen kijkt, zie je dat de artikelen over meetinstrumenten gaan en niet over het weer. Metrologisch is een afgeleide van Metrologie, wat weer de studie is van meting, dat wil zeggen, van maten, meetprocessen en meetfouten. Zo zijn er meer woorden die fout lijken, maar het niet blijken te zijn.

Een andere vorm van zinnig bijdragen zonder je helemaal in de Open Taal community te storten, is door een van de luie stoel bijdragen te doen. Zo is daar de woordenzoeker. Dat is een programmaatje, de Harvester,  dat je op kunt laten starten zodra je computer start. Of gewoon handmatig opstarten. Het draait dan op de achtergrond en zoekt op het internet naar voorbeelden van bepaalde woorden en geeft dat weer door naar Open Taal, zodat de woordenlijsten met zinnig referentiemateriaal worden uitgebreid. Beetje vergelijkbaar met SETI@Home, wat al jaren draait.

Ik wil dat woord NU opzoeken of toevoegen?!

Bijdragen aan de woordenlijst is leuk, maar daarmee kun je niet meteen je frustratie botvieren. Woordjes beoordelen? Maar niet de woorden die jou frustreren? Je wilt ze toevoegen of controleren of en waarom sommige woorden niet mogen? Of wel mogen, de onverlaten?! Dan moet je op TaalTik kijken. TaalTik is de leverancier van de woordenlijst aan Wordfeud: TaalTik is een jonge onderneming van een taalenthousiast. Recent heeft het de woordenlijst voor Wordfeud gemaakt. Ook te volgen op Twitter via @TaalTik_nl.

Je kunt bij TaalTik controleren of een woord bestaat in de Wordfeudwoordenlijst. En als het niet bestaat, kun je het toevoegen. Heel makkelijk. Het woord moet dan wel beoordeeld worden. Ook hier geldt: beoordeel niet te lichtvaardig. Quantor – een taalelement in de wiskunde – klinkt misschien heel valide, maar de primaire Nederlandse spelling is kwantor. En gerol is niet het voltooid deelwoord van rollen. Wel een valide woord, daar niet van.

TaalTik is de plek waar Meneer D zijn punnik kwijt kon. Punnik heeft nu de status: Dit is een woord dat (technisch) mogelijk is, en dus binnenkort aan de lijst wordt toegevoegd . Het woord zal (ook) doorgegeven worden aan OpenTaal voor verdere verwerking in hun woordenlijsten. Toch mooi.

Nog enige onduidelijkheid over waar je met de Wordfeudfrustratie, ontbrekende woorden of schijnbaar onlogische woorden terecht kan? Indien zo: laat het hier in een commentaar achter of meldt het Meneer D op Twitter.

Fnuikend

Fnuikend, een pracht vernietigend woord
Hoe dan construeer ik toch’n gedicht
Zonder noodlotfrats te tarten
Die èf-èn if gewoon festoord!

Fnuikend; kriebelt aan mijn neus
Voor fatale taal alsof’k moet fniezen
Ga mentaal te gronde aan de ftisis
Toch ervaar ik dit ja onaffreus

Fnuikend, zalige ramp, een pejoratief
Het zegt weer factisch alles,
Ik kan er nunc èf-niets mee
Dit blijft ’n cata-strofe, kansloos fnuikeratief!

Meneer D’s Dictionary: iPhillumenist

Oxford Dictionaries define:

phillumenist – a collector of matchbox or matchbook labels.

Meneer D defines:

iPhillumenist – a collector of ma(t)c(h)books.

Zeg niet… XLVI

Zeg niet: “En toen kwam er een olifant met een lange snuit, en die blies het verhaaltje uit”
Maar: “Neus ex machina”

Bantamusten!

Bij het boksen heb je gewichtsklassen. En boksen heeft een overeenkomst met slapen; je kunt ook zeggen dat je gestrekt gaat, dat je knock-out was, bij tot tien tellen het over de schaapjes hebben.

Qua gewichtsklassen zijn er onder andere veder-, bantam-, welter– en zwaargewicht. Je kunt ook gewicht toekennen aan de zwaarte van de slaap die je iemand toewenst. En dat deden we van oudsher ook. De bekendste is welterusten. Het eerste deel welter komt etymologisch van het Middelnederlandse welteren, dat rollen betekent. Het tweede deel -usten komt – zoals mensen die wat van etymologie weten – van het Griekse hustera, dat moederschoot betekent. Je wenst met welterusten iemand een gemiddeld zware slaap toe, letterlijk rollen in de moederschoot; slapen als een baby, omrollen van de slaap of je nog eens lekker omdraaien in bed dan wel de moederschoot.

De andere varianten zijn iets minder bekend in het algemeen taalgebruik. Vederusten, daarmee wens je iemand een dons(veder) zachte slaap, als dan niet met donzen dekbed.
Als je iemand bantamusten wenst, wens je iemand een korte of lichte slaap toe. Bantam komt etymologisch van bantammer, een soort kip van Banten (een vroeger sultanaat in het westen van Java). Met bantamusten wens je iemand dus ook met de kippen op stok gaan toe.

Ik ga die vergeten woorden eens vaker gebruiken, dus: Bantamusten allemaal!

One Word Poem – II

One Word Poem:

(treusneus)

Treusneus, een mooi One Word Poem. Treusneus is weinig gebruikt en vrij onbekend. Het betekent bagatel, ofwel, een kleinigheid, een futiliteit, een nietigheid.

En tja. Voor Meneer D wordt het juist poëtisch door treusneus tussen haakjes te zetten, maar toch uit te lichten als dat ene woord. Te bestempelen als poëzie. Denk er maar eens over na.

One Word Poem – I

One Word Poem:

jokdorpel!

Een mooi ongebruikelijkt woord als One Word Poem. Meneer D noteerde het al als Ongebruikelijkt Woord, zie daar ook voor de betekenis. Jokdorpel danst. Het ritme, de jambe. Het is een boerenwals: ÉÉN-twee-drie, ÉÉN-twee-drie, jókdorpel!, jókdorpel! Meneer D zie de boeren in de polders al zwierend walsen naast de sluis. En onder die sluisdeuren: de jokdorpel, de aandrijfzwengel voor de waterbouwkundige wals. Prachtig. Een woord – als je de betekenis weet maar ook zonder – dat een krachtig beeld oproept. Jokdorpel. Poëzie in één woord.