Meneer D’s Woordassociatiespel

Speluitleg en spelregels | PDF met spelregels aanvragen | Creative Commons Licentie

Meneer D's Woordassociatiespel - logo

Meneer D’s Woordassociatiespel is een simpel woordspel. Niet als app voor je smartphone te spelen, gewoon old school: op papier.

Getuige dit blog, talenD blog, speelt Meneer D graag met woorden. Hij associeert er op los met de homonieme en homofone woorden. Woordverbanden leggen waar ze nog niet gevonden waren en nieuwe bommelwoorden ontdekken. Associëren met woorden en spelen met taal is leuk en een goede bron van zowel verwarring, inzicht als humor. Vandaar dat Meneer D in 2009 dit associatiespel bedacht. Simpel: associeer van het ene woord naar het volgende.

Wat is het spel? Dat staat in detail in de uitgebreide speluitleg en spelregels. Het komt er in het kort op neer: op een groot vel schrijft iemand een woord op, b.v. ‘aap’ en een volgend persoon kan hierop reageren, trekt een pijl en schrijft ‘noot’ op. Die kent het oude leesplankje nog. De volgende noteert ‘pinda’. Maar krijg je het voor elkaar om een link te leggen tussen pinda en aap? Een enkel rijtje geassocieerde woorden is leuk, maar twee, drie of vier woorden aan elkaar knopen, dat wordt pas echt de uitdaging!

Historie

In april 2009 ging Meneer D een weekendje weg. Een paar vrienden en bekenden en verder zo’n 150 mensen die daar ook waren. Een evenement via internet georganiseerd. Volwassenen, kinderen, gezinnen. Een flink gemêleerd gezelschap. Niet iedereen kent elkaar uiteraard. Des te leuker als je laagdrempelig en terloops andere mensen leert kennen. Met de bekenden van Meneer D speelde hij al vaak bordspellen. Dus wat is er mooier dan zelf een simpel bordspel bedenken dat daar gespeeld kan worden?

Het bordspel werd meer een woordspel. Spelregels opgesteld, uitgeprint en een paar flip-overvellen met ruitjes geregeld. Meneer D zelf had uiteraard de grootste lol. Associëren en met woorden spelen is tenslotte zijn hobby. Al gauw stond tien man rond de tafel het spel te spelen. Onbekenden. Nieuwe mensen. Ouders met hun kinderen. Op zo’n vel zitten behoorlijk veel vakjes. Dat weekend zijn er vier vellen volgeassocieerd. En een lading enthousiaste mensen erbij. Verzoeken van ouders of ze het spel met hun kinderen mochten spelen en een kopietje van de spelregels mochten. Basisschoolleraren die het in de klas wilden gebruiken. En uiteraard fanatieke volwassenen die het op bordspellendagen nog steeds spelen.

Waarvoor te gebruiken?

Gewoon, om veel lol te hebben. Te spelen met woorden en taal. En al je spitsvondigheid en bizarre associaties in de strijd te gooien. Je samenwerkingsvaardigheden te ontwikkelen, anderen te helpen. Wat te leren. Er is geen winnaar en dat maakt niet uit.

Het Woordassociatiespel is laagdrempelig, waardoor je het ideaal kunt gebruiken in een sociale context. Niet iedereen hoeft tegelijkertijd boven het vel te staan en woorden in te vullen. Het kan in het voorbij lopen. In een setting waar niet iedereen elkaar kent, kun je het gebruiken om mensen met elkaar kennis te laten maken. De ervaring leert dat zelfs verlegen mensen die normaliter in een hoekje zitten op een bepaald moment spontaan mee aan het denken zijn. Hang een vel op en zie wat er gebeurt. Het hoeft niet allemaal tegelijkertijd.

Je kunt ook met een groep bloedfanatiek zitten spelen; iedereen wil op een bepaald punt drie woorden kunnen combineren tot één prachtige gemeenschappelijke associatie. Dit is leuk voor een vriendengroep, bijvoorbeeld tijdens een bordspellenavondje. En met een drankje erbij zal het niveau van de associaties dalen, maar zal de hilariteit flink stijgen.

Door verbanden tussen woorden te zoeken, leer je woorden ook beter begrijpen. Leer je dat sommige woorden hetzelfde betekenen (synoniemen) of juist het tegenovergestelde (antoniemen). Of dat het woord er hetzelfde uitziet, maar iets heel anders betekent (homoniemen en bommelwoorden). Dit is voor kinderen (en volwassenen) leerzaam en het is een goede en leuke stimulans om met taal en woorden te spelen en actief bezig te zijn met taalverwerving op een creatieve manier.

Je kunt Meneer D’s Woordassociatiespel niet alleen gebruiken in de standaard leercontext of bij achterstand, maar juist ook om slimme kinderen flink te stimuleren om hun hersens te laten kraken. Vandaar dat het ook in verrijkingsklassen – voor (hoog)begaafde kinderen – en op Leonardo-scholen wordt gebruikt. En klaarblijkelijk geldt dit niet alleen voor kinderen. Op verzoek van een van de organisatoren wordt het spel ook op de Dag van de Hoogbegaafdheid op 26 mei 2012 gespeeld en op het Festival van Talent in 2014.

Je kunt het spel ook meer thematisch gebruiken; leuk om rond een thema te associëren en kijken tot wat voor ideeën of inzichten je kunt komen. Het spel is ook binnen bedrijfscontext een tool om te brainstormen. In plaats van een standaard brown paper session kun je ook Meneer D’s Woordassociatiespel spelen. Let wel: de Creative Commons licentie is niet-commercieel, dus als je het binnen je bedrijf wilt gebruiken, neem dan eerst even contact op met Meneer D.

Wie spelen of gebruiken het?

Dat is natuurlijk lastig te zeggen. Meneer D weet natuurlijk niet wie het allemaal gebruiken en of het spel wordt doorgegeven aan anderen. Op basis van de aanvragen van de PDF’s met spelregels, is het redelijk divers.

Veel mensen uit het onderwijs: voor werken met kinderen met een taalachterstand of tweedetalers, kinderen met dyslexie met als doel bezig te zijn met taal, uitbreiding van de woordenschat en motivatie. Als leermateriaal voor een docent Nederlands. Of hulpmiddel bij logopedie. Uiteraard wordt het spel ook gespeeld in verrijkingsklassen en op Leonardoscholen.

Ouders die het voor de leuk met hun kinderen willen spelen, maar ook om hun beelddenkende kind de woordenschat te laten vergroten. Begeleiders die het willen gebruiken voor geheugenfitness voor ouderen of om laaggeletterden meer taalvaardig te maken.

Ook organisaties als het UWV die het voor een heisessie willen gebruiken als aftrap om over doelen en plannen in discussie te gaan. Of om in bedrijfscontext deelnemers vaardiger te maken in associëren voor latere brainstormsessies.

En natuurlijk mensen die Meneer D’s Woordassociatiespel met vrienden willen spelen of op een familieweekend.

Feedback

Meneer D is ook erg benieuwd naar je bevindingen na het spelen van Meneer D’s Woordassociatiespel. Op- of aanmerkingen, algemene feedback, met wie je het speelt, wat je ervan vindt, waarvoor je het gebruikt (school? vrienden? kinderen? werk?), leuke ervaringen.

Dus stuur Meneer D je feedback! Dat kan via het PDF aanvraagformulier.

Advertenties

8 thoughts on “Meneer D’s Woordassociatiespel”

      1. Dat zou goed zijn en te simpel, ware het niet dat woorden en woorddelen niet herhaald mogen worden. Fiets -> fietsbel is niet goed. Dus met aap en noot al op het vel, mag apennootje niet. Volgens een Vlaamse is het resulterende woord inmiddels ook in Vlaanderen bekend.

      1. Ssst! Er is natuurlijk niet een ‘het juiste antwoord’, edoch de een is wat eleganter en sterker dan de ander. Uw antwoord is wat Meneer D ook in gedachte had. In de praktijk (IRL) blijken weinig mensen hem te bedenken. Vooral echte beelddenkers zoeken het in hele andere hoek. Maar gefeliciteerd dus!

  1. Er is een verhaal over hoe ‘ze’ vroeger apen vingen. Met een pot pinda’s. De aap stak zijn hand erin maar kreeg de gebalde hand vol pinda’s niet uit de pot. De pinda’s loslaten wilde de aap niet.

    ‘Pot’ dus.

    Oh.. Ik lees nu: ‘Volgens een Vlaamse is het resulterende woord inmiddels ook in Vlaanderen bekend.’

    Geen ‘pot’ dus..

    1. Elk individueel woord moet liefst een passende associatie hebben. Alleen aap of alleen pinda racisme vinden kan. Maar het kan eleganter. Liefst met een echt woordelijke associatie. De variant die Meneer D hier had bedacht is, om in vermeend apenland te blijven, analoog aan banaan associëren met republiek. En vermeend omdat apen veelal allerlei soorten fruit eten maar bananen niet of nauwelijks. Maar de associatie van Meneer D is die van Meneer D. En die van jou had Meneer D nog niet bedacht en de racistische benamingen zijn ook valide! Zeker als je ze samen ziet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s