De legitimering van ‘de meisje’ als containerbegrip

‘De meisje’. De laatste maanden is al genoeg gezegd over dat het lidwoord ‘het’ dreigt te verdwijnen. De meisje zal gangbaarder worden. Een grote dolk in menig taalgevoelig hart, zoals dat van Meneer D en wellicht ook in jouw taalgevoelige hart. Het meisje is zoveel leuker, frisser. Puurder. Taalpuristischer. Hoewel.

Vandaag kwam Meneer D tot inzicht. De meisje is te legitimeren. De meisje is zelfs vrouwvriendelijker. Op nrcnext.nl stond donderdag een column van Paulien Cornelisse: Verse sap. Geen vers sap, geen het verse sap. Nee, verse sap. Paulien vindt verse sap inmiddels helemaal niet meer zo krom klinken. Ze kan bijna niet wachten tot verse sap de standaard gaat worden, laat vers sap taalharteloos vallen. Oké, Meneer D heeft ook liever verse sap dan sap uit pak.Wat ons bij het volgende punt brengt.

Op Twitter ontspon zich uiteraard een hele discussie of verse sap wel of niet correct is. Sap is een het-woord. Het sap. Dus vers sap. In sommige gevallen kan de sap ook. Analoog aan ‘mag ik de zout’, kun je ook zeggen: ‘mag ik de sap’. Onze Taal geeft taaladvies in De / Het appelsap:

Het is allebei mogelijk. ‘Mag ik de appelsap?’ suggereert dat er ergens een pak, fles of kan appelsap staat, en dat de spreker die ‘verpakking met inhoud’ graag wil hebben. In ‘Mag ik het appelsap?’ gaat het om het sap zelf, de ‘stofnaam’.

De appelsap. De sap. Het kan. Als het een verpakking met inhoud betreft. Een containerbegrip; het object zit in een verpakking, container, zoals een fles, pak, doos. Of je dan zonder bepaald of onbepaald lidwoord kunt spreken van verse sap, ook al zie je het als een verpakking met inhoud, tja. Dat is een andere discussie.

Dan nu het meisje. Meisje, verkleinwoord van meid. Verkleinwoord, altijd een het-woord. De meisje kan niet, voelt niet goed, druist tegen alle taalgevoelens in. Klinkt vreemd. Maar als we bovenstaand sapvoorbeeld toepassen, dan kan het wel. De meisje wordt van oudsher voornamelijk gebruikt door van oorsprong allochtone Nederlanders (gauw nog even het woord allochtoon gebruiken, voordat het niet meer mag). Inmiddels wordt de meisje ook door autochtone jongeren in bepaalde subculturen of straattaal gebruikt. En is dat wenselijk?

Hoe passen we het sapvoorbeeld toe op de meisje? Je moet het (verouderde?) beeld van allochtone hangjongeren op een straathoek even voor je zien. Ze roepen een passerend meisje toe: “Hé! Pssst! Meisje!” Wat doen ze daar? Objectificatie van het meisje. Het meisje wordt een object, dan wel lustobject. Het gaat om het uiterlijk, haar verpakking. Hoe verwerpelijk je het toeroepgedrag ook mag vinden, daar zit wel de bron van de meisje.

Meneer D noemde al het containerbegrip. Als je van het meisje een containerbegrip maakt, dan kun je haar de meisje noemen. En daar zit hem de crux, de omslag. Het object, het meisje, in een verpakking. Je spreekt dus niet meer van het meisje als doos. Het meisje kan een doos zijn. De meisje niet. Nee, doos is alleen de verpakking. De container voor het meisje. Het meisje, het object, zit in de container. De meisje als containerbegrip, door Onze Taal gedefinieerd als verpakking met inhoud.

En dan zijn we er. Het moment dat allochtone (en na afschaffing van allochtoon dus gewone) Nederlanders een meisje de meisje noemen, vervalt de objectificatie van vrouwen. De meisje is zoveel poëtischer. Het gaat niet meer om alleen het uiterlijk, de verpakking. Het gaat om de verpakking met inhoud. Het innerlijk. Het meisje wat in die verpakking zit. Wie zij echt is.

Is dat niet een mooie legitimering van de meisje? Meisjes en vrouwen niet meer beschouwen, aanroepen en erover rappen als (lust)object, maar – met een containerbegrip – als compleet mens, innerlijk en uiterlijk.

Waren er maar meer mensen die het over de meisje hebben!

Meer opinies en taaltrends? Lees dan ook:
WTF? De gamification van onze taal?,
De Balans. Reactie op ‘Face rijmt op reet. En wat doet de regering?’

Advertenties

Auteur: Meneer D

Meneer D is een taalpurist en woordengoochelaar.

5 thoughts on “De legitimering van ‘de meisje’ als containerbegrip”

  1. Ik vind deze stuk erg leuk! Maar wat doe je als een gewone of ongewone Nederlander ‘Hé, stuk!’ roept tegen diezelfde meisje? Je hebt stuksvervoer en containervervoer. Is ‘stuk’ dan een containerbegrip? Misschien wordt deze (dit) verhaal dan toch erg verwarrend.

    1. Meneer D is er even stuk van. Lekker ding is een duidelijke objectificatie. Stuk kan ook naar kapot verwijzen en dus een toespeling zijn op de voor de stukroeper hopelijk toekomstige daad op een veilige manier.
      Hier moet nog even over nagedacht worden. Zeker wat betreft stukjes als containervervoer of zijn de stukken dan in vervoering?

  2. Dit artikel getuigt van het niet kunnen toepassen van analogieën, en het prima kunnen toepassen van kreeftsredeneringen en andere wanstaltige vormen van redeneren.

    Waar het al misgaat is het gebruik van het voorbeeld van Onze Taal. Zij hebben het over appelsap, niet over sap. Bij appelsap is er een groot verschil tussen “het sap van een appel” en “de appelsap als product”. Dit is hetzelfde verschil dat je ook terugziet in het de/het-gebruik bij woorden als ‘idee’, ‘mens’ en ‘schrift’.
    Sap kan iedere onbepaalde vloeibare substantie zijn. “De sap” zou ergens op slaan op het moment dat er een product zou zijn dat met “sap” aangeduid zou worden.

    Stel dat het begin van je relaas voor logisch aangenomen zou worden, dan nog zou het toepassen van die logica op ‘meisje’ op de manier waarop jij dat doet niet kloppen. Je hebt het over een containerbegrip, en legt de suggestie dat ‘de meisje’ de container zou zijn voor ‘het meisje’ daarbinnen. En dat erkennen dat iets een verpakking heeft zou getuigen van waardering voor de inhoud van die verpakking. Dat is… merkwaardig.

    Door het meisje met ‘de meisje’ aan te duiden, zou je ermee insinueren dat er geen kenmerkend verschil is tussen meisjes onderling, waar ‘het meisje’ een specifiek persoon, naar ik hoop met inhoud, is.

    Ikzelf ben geen taalpurist, maar ik vind het wel fijn als taalevolutie nog enige logica met zich meebrengt. Ik weet dat de geschiedenis uitwijst dat taal voornamelijk evolueert door het gebruik ervan op de manier dat Meneer D. dit doet, en ik huil daarom. We hebben een mooie taal, met duidelijke grenzen, en onbeperkte mogelijkheden. Laten we dit frame waarin die onbeperktheid nog grenzeloos is, alsjeblieft goed afperken.

    1. Dank je voor je uitgebreide reactie!

      Er is geen fundamenteel verschil tussen ‘de sap’ en ‘de appelsap’ in dit geval. ‘Mag ik de zout’ is net zo valide als ‘mag ik de zeezout’ of ‘mag ik de tafelzout’. Zonder toevoeging is het niet minder specifiek. Als er door Meneer D zelf geperst sap op tafel staat, is dat heel specifiek. Als mijn tafelgenoot Meneer D vraagt: ‘Mag ik de sap’, dan is dat valide.
      Er is een betekenisverschil tussen de idee – het idee en tussen de schrift – het schrift. Dat klopt. Maar dat sap van een appel of appelsap als product totaal verschillend zijn, dat is onjuist. In een kan appelsap zit sap van een appel. Dat kun je appelsap noemen. Het product is ook appelsap. Of sap. Als er maar een soort sap op tafel staat, hoef je dat niet te specificeren. Bij de sap wordt sap niet per se als product gezien, net als de zout, maar als eenheid met verpakking. Je kunt het product als iets compleets zien, de inhoud met verpakking, dan is het niets anders dan Meneer D’s containerbegrip.
      Waar baseer je op dat het alleen als appelsap op een product kan slaan en niet als sap?

      Voor het vervolg maakt het niets uit. ‘Verse sap’ was de aanleiding, maar net zo goed had Meneer D zijn argumentatie kunnen baseren op appelsap. In alle gevallen van ‘de meisje’ gaat het wel om een specifiek meisje. Dat ene meisje dat wordt nageroepen. Of de partner van iemand, of de meisje die je aanspreekt in de disco. Heel specifiek. Door de meisje is er geen sprake van een homogene verzameling meisjes. Net als ‘mag ik de sap’ verwijst naar het sap dat zorgvuldig en heel specifiek door Meneer D is uitgeperst, bestaande uit 5 soorten fruit. Vragen om ‘mag ik de aardbeien-kiwi-grapefruit-ananas-perensap’ is te onhandig, los van of de vrager weet welke fruitsoorten Meneer D heeft uitgeperst. Het gebrek aan specificiteit dat je suggereert dat Meneer D insinueert is er niet.

      Wat Meneer D nog het meest verbaast, is dat de satire van het hele stuk je compleet ontgaan is… Het stuk is niet voor niets geplaatst in de categorie ‘Logica’, wegens de ogenschijnlijke logica die is toegepast. Meneer D speelt op dit blog met taal, woorden en logica.

      Vrees niet teveel voor de taalevolutie. Tegengeluiden zijn nodig, net als kritische en satirische noten om de zin en onzin van bepaalde taaltrends en -ontwikkelingen voor het voetlicht te brengen. Het begint met bewustwording, aandacht en erover nadenken. In die zin is Meneer D in zijn opzet geslaagd 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s